Lời mở đầu

Âm thanh khi vận hành và rung động trong quá trình sử dụng là những yếu tố quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm của người dùng. Đặc biệt trong các lĩnh vực như thiết bị gia dụng, ô tô hay thiết bị chính xác, việc kiểm soát rung động và tiếng ồn đã trở thành một yếu tố then chốt quyết định giá trị của sản phẩm.

Các loại vít thông thường chủ yếu có chức năng cố định linh kiện, nhưng lại khó có thể triệt tiêu hoàn toàn các rung động nhỏ phát sinh trong quá trình thiết bị hoạt động. Những rung động này có thể dẫn đến tiếng ồn, hiện tượng lỏng vít, và thậm chí làm giảm tuổi thọ của sản phẩm.

Trong bài viết này, chúng tôi tập trung vào công nghệ vít chống rung – chống ồn, một giải pháp giúp gia tăng giá trị sản phẩm thông qua hai yếu tố quan trọng: độ yên tĩnh khi vận hành và độ bền cao. Nội dung bài viết sẽ phân tích từ nguyên lý hoạt động, các loại vít phổ biến, hiệu quả khi ứng dụng, cho đến các ví dụ thực tế trong ngành sản xuất tại Việt Nam, nhằm cung cấp những kiến thức hữu ích phục vụ quá trình phát triển sản phẩm và nâng cao chất lượng của doanh nghiệp.

Vì sao các giải pháp giảm rung và tiếng ồn ngày càng quan trọng?

Trong quá trình phát triển sản phẩm, rung động và tiếng ồn không còn chỉ là vấn đề về sự thoải mái khi sử dụng, mà đã trở thành yếu tố liên quan trực tiếp đến chất lượng, độ an toàn và hình ảnh thương hiệu của doanh nghiệp.

Những thách thức về rung động và tiếng ồn trong ngành sản xuất

Các sản phẩm hiện đại ngày càng nhỏ gọn nhưng hiệu suất cao hơn, dẫn đến việc các linh kiện như động cơ hoặc quạt làm mát phải hoạt động với tốc độ quay lớn hơn.
Ví dụ, quạt làm mát trong các máy chủ (server) có thể đạt tốc độ trên 10.000 vòng/phút (RPM). Tốc độ cao này thường trở thành nguyên nhân gây ra rung động và tiếng ồn từ vỏ thiết bị.

Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đến năm 2022 có khoảng 300 triệu động cơ công nghiệp đang hoạt động trên toàn cầu. Những thiết bị này tạo ra một lượng rung động và tiếng ồn đáng kể, ảnh hưởng đến môi trường làm việc và thậm chí gây ô nhiễm tiếng ồn cho khu vực xung quanh.
Bên cạnh đó, theo báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), khoảng 100 triệu người dân châu Âu đang phải tiếp xúc với tiếng ồn giao thông trên 55 dB, mức được xem là có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe.

Tiếng ồn không mong muốn phát ra từ sản phẩm không chỉ làm giảm mức độ hài lòng của khách hàng, mà còn có thể là dấu hiệu của các vấn đề kỹ thuật. Một số nghiên cứu cho thấy khoảng 30% sự cố của thiết bị cơ khí có liên quan đến rung động.

Xu hướng pháp lý và tiêu chuẩn quốc tế

Các quy định liên quan đến mức độ tiếng ồn của sản phẩm đang ngày càng được siết chặt trên phạm vi toàn cầu.

Ví dụ, tại Liên minh châu Âu (EU), Chỉ thị về tiếng ồn ngoài trời (Outdoor Noise Directive – 2000/14/EC) quy định mức giới hạn tiếng ồn đối với các thiết bị sử dụng ngoài trời. Hiện có 57 loại thiết bị nằm trong phạm vi áp dụng của quy định này, bao gồm máy cắt cỏ, máy phát điện và nhiều thiết bị công nghiệp khác.

Tại Nhật Bản, Luật kiểm soát tiếng ồn cũng quy định các tiêu chuẩn nghiêm ngặt đối với hoạt động của nhà máy và công trình xây dựng.

Ngoài ra, trong tiêu chuẩn quản lý chất lượng quốc tế ISO 9001, các yếu tố liên quan đến hiệu suất và độ tin cậy của sản phẩm cũng ngày càng chú trọng đến các yếu tố như rung động và tiếng ồn.

Những sản phẩm không đáp ứng được các quy định và tiêu chuẩn này có thể phải đối mặt với nguy cơ bị hạn chế lưu hành trên thị trường hoặc bị thu hồi sản phẩm.

Các phương pháp kỹ thuật của vít chống rung và giảm âm

Vít chống rung và giảm âm sử dụng các cấu trúc và vật liệu đặc biệt để hạn chế sự truyền động của rung động và ngăn chặn sự phát sinh tiếng ồn. Công nghệ này có thể được phân loại thành ba phương pháp chính: “chống lỏng”, “hấp thụ rung động” và “kiểm soát cộng hưởng”.

Chống lỏng: Ngăn chặn nguyên nhân gốc rễ của rung động

Việc vít bị lỏng là yếu tố lớn nhất làm gia tăng rung động. Khi vít bị lỏng, một khoảng hở nhỏ sẽ được tạo ra giữa các bộ phận, gây ra thêm rung động (lắc) và tiếng ồn. “Vít chống lỏng” được sử dụng để ngăn chặn điều này.

• Phương pháp khóa bằng nylon: Một lớp nhựa nylon được hàn vào một phần của vít, sức cản ma sát của nó giúp ngăn chặn việc bị lỏng. Thông thường, nó có thể được tái sử dụng khoảng 5 lần.
• Phương pháp khóa chêm (Wedge-locking): Sử dụng một cặp vòng đệm hoạt động theo cơ chế cam để tạo ra hiệu quả chống lỏng cực mạnh. Hiệu suất cao của nó đã được chứng minh qua thử nghiệm rung động Junker, dựa trên tiêu chuẩn công nghiệp Đức DIN 65151, để đánh giá khả năng chống lỏng của vít trước các rung động ngang.
• Đai ốc khóa lệch tâm: Bằng cách cố ý làm lệch tâm ren của đai ốc, một lực ma sát mạnh được tạo ra với bu lông, giúp ngăn chặn việc bị lỏng.

Hấp thụ rung động (Damping): Chuyển hóa năng lượng rung động thành nhiệt

Các loại vít và linh kiện liên quan có chức năng hấp thụ rung động sử dụng các vật liệu đàn hồi như cao su hoặc nhựa đặc biệt.

• Vòng đệm/vít tích hợp cao su chống rung: Là sự kết hợp giữa vít hoặc vòng đệm kim loại với cao su chống rung như EPDM (cao su ethylene propylene diene). Sự biến dạng đàn hồi của cao su giúp hấp thụ và làm suy giảm năng lượng rung động, cắt giảm sự truyền động đến các bộ phận khác lên đến 70%-80%. Điều này được kỳ vọng sẽ làm giảm mức độ tiếng ồn từ 3 đến 5 decibel.
• Ống giảm chấn dạng gel: Đây là loại ống đệm làm từ vật liệu rất mềm như silicon gel, thường được sử dụng trong các vị trí cố định động cơ. Vật liệu này có khả năng hấp thụ hiệu quả các rung động tần số cao phát sinh từ động cơ.

Dữ liệu chính: Thống kê về các biện pháp chống rung và tiếng ồn
– Tỷ lệ hỏng hóc máy móc công nghiệp do rung động: Khoảng 30%
(Nguồn: Các báo cáo khảo sát ngành công nghiệp)
– Số lượng động cơ công nghiệp đang hoạt động trên toàn thế giới (2022): Khoảng 300 triệu
(Nguồn: Cơ quan Năng lượng Quốc tế IEA)
– Mức độ tiếng ồn giao thông được WHO chỉ ra là có nguy cơ cho sức khỏe: Trên 55 decibel
(Nguồn: Văn phòng khu vực châu Âu của WHO)
– Số loại thiết bị thuộc đối tượng của Chỉ thị tiếng ồn ngoài trời của EU: 57 loại
(Nguồn: Ủy ban châu Âu)
– Tỷ lệ giảm truyền động rung của cao su chống rung thông thường: Lên đến 70%-80%
(Nguồn: Tài liệu kỹ thuật của các nhà sản xuất cao su chống rung)

Nguồn: [Nhiều báo cáo ngành và ấn phẩm của các tổ chức quốc tế]

Kiểm soát rung: Ngăn chặn hiện tượng cộng hưởng của vật liệu

Kiểm soát rung nhằm ngăn hiện tượng cộng hưởng, khi một linh kiện dao động mạnh ở một tần số nhất định.

Ví dụ, các tấm kim loại mỏng như vỏ máy tính hoặc vỏ dàn nóng điều hòa đôi khi phát ra âm thanh “boong” khi rung – đây chính là hiện tượng cộng hưởng.

• Vít làm từ hợp kim giảm rung
  Các loại vít được chế tạo từ hợp kim giảm rung như mangan – đồng (Mn-Cu) có khả năng hấp thụ năng lượng rung ngay trong cấu trúc vật liệu. Điều này giúp giảm rung của toàn bộ cụm linh kiện sau khi lắp ráp.
• Vòng đệm giảm rung (damping washer)
  Loại vòng đệm này có cấu trúc gồm lớp vật liệu đàn hồi nhớt đặc biệt kẹp giữa hai lớp kim loại. Khi được lắp giữa vít và linh kiện, nó có thể làm suy giảm rung động một cách hiệu quả. Mặc dù chi phí cao hơn so với các giải pháp thông thường, nhưng hiệu quả của phương pháp này rất lớn, vì vậy thường được sử dụng trong thiết bị đo lường chính xác hoặc hệ thống âm thanh cao cấp.

Các trường hợp ứng dụng vít chống rung và giảm âm trong ngành sản xuất Việt Nam

Tại Việt Nam, nơi tập trung nhiều cơ sở sản xuất bao gồm các doanh nghiệp Nhật Bản, tầm quan trọng của các biện pháp chống rung và tiếng ồn ngày càng tăng để nâng cao chất lượng sản phẩm và tăng cường khả năng cạnh tranh.

TRƯỜNG HỢP 1: Thiết bị gia dụng (dàn nóng điều hòa, máy giặt)

Việt Nam hiện là một trong những trung tâm sản xuất thiết bị gia dụng lớn tại Đông Nam Á, với quy mô thị trường dự kiến đạt khoảng 13 tỷ USD vào năm 2023.
Trong các thiết bị như điều hòa hoặc máy giặt, các bộ phận như máy nén (compressor) và động cơ thường là nguồn gây rung động chính.
Bằng cách sử dụng vít hoặc giá đỡ tích hợp cao su chống rung, tiếng ồn trong quá trình vận hành có thể được giảm đáng kể.
Ví dụ, khi áp dụng vít chống rung tại vị trí cố định máy nén của dàn nóng điều hòa, mức tiếng ồn có thể giảm xuống khoảng 45 dB, tương đương với mức độ yên tĩnh của một thư viện. Điều này giúp nâng cao đáng kể giá trị sản phẩm thông qua yếu tố vận hành êm ái.

TRƯỜNG HỢP 2: Linh kiện ô tô và xe máy

Việt Nam có hơn 65 triệu xe máy đang lưu hành (tính đến năm 2022), khiến xe máy trở thành phương tiện di chuyển chính của người dân.
Rung động phát sinh từ động cơ và hệ thống xả không chỉ ảnh hưởng đến trải nghiệm lái xe, mà còn có thể khiến các bulông và đai ốc của linh kiện bị lỏng theo thời gian.
Đặc biệt, tại các vị trí như bu lông cố định ống xả (muffler) hoặc bộ phận giá đỡ động cơ, việc sử dụng: Vòng đệm khóa dạng wedge lock chịu nhiệt cao và Đai ốc chống lỏng chịu nhiệt là giải pháp rất quan trọng.
Nhờ đó, có thể giảm đáng kể nhu cầu siết lại định kỳ, đồng thời nâng cao độ tin cậy của sản phẩm lên hơn 15%.

TRƯỜNG HỢP 3: Thiết bị tự động hóa nhà máy (FA) và robot công nghiệp

Chính phủ Việt Nam đang thúc đẩy mạnh mẽ quá trình nâng cấp công nghiệp và tự động hóa nhà máy (Factory Automation – FA).
Các dây chuyền tự động và robot công nghiệp thường thực hiện các chuyển động chính xác với tốc độ cao, vì vậy rung động nhỏ cũng có thể gây sai lệch vị trí hoặc lỗi vận hành.
Trong các bộ phận như: khớp nối của cánh tay robot, vị trí cố định cảm biến chính xác, việc sử dụng vít làm từ hợp kim giảm rung hoặc gel bush giúp giảm rung động vi mô, từ đó duy trì độ chính xác trong gia công và lắp ráp.
Một số báo cáo cho thấy giải pháp này có thể giúp giảm tỷ lệ sản phẩm lỗi trên dây chuyền sản xuất tới 5%.

Giải pháp do OHTA VIETNAM cung cấp

Tại Ohta Vietnam, chúng tôi không chỉ là nhà cung cấp linh kiện, mà còn là đối tác giải quyết các vấn đề rung động và tiếng ồn trong sản phẩm của khách hàng.

Năng lực cung ứng đa dạng các loại vít chống rung và giảm âm

Bằng cách kết hợp mạng lưới hơn 300 công ty đối tác mà công ty mẹ OHTA đã xây dựng tại Nhật Bản với mạng lưới cung ứng tại Việt Nam, chúng tôi có thể đề xuất nhiều loại vít chống rung, giảm âm, đai ốc chống lỏng và vòng đệm đa dạng.
Không chỉ các sản phẩm tiêu chuẩn JIS và ISO, chúng tôi còn có thể đáp ứng các đơn hàng đặc biệt với vật liệu và hình dạng tùy chỉnh theo yêu cầu kỹ thuật của sản phẩm khách hàng, kể cả với số lượng chỉ từ một chiếc.

Đảm bảo chất lượng và hỗ trợ kỹ thuật

Ohta Việt Nam sở hữu nhiều thiết bị kiểm tra chất lượng nội bộ, giúp thực hiện quy trình kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt theo tiêu chuẩn Nhật Bản, kể cả đối với linh kiện được mua từ các nhà cung cấp tại Việt Nam.
Khi cần thiết, chúng tôi có thể cung cấp dữ liệu thử nghiệm rung động của linh kiện, chứng nhận vật liệu (Mill Sheet), báo cáo kiểm tra chất lượng
Đối với những trường hợp khách hàng chưa xác định được loại vít phù hợp, đội ngũ kỹ thuật giàu kinh nghiệm của chúng tôi sẽ phân tích đặc điểm sản phẩm và môi trường sử dụng, từ đó đề xuất giải pháp tối ưu giữa chi phí và hiệu suất.
Các giải pháp chống rung và chống ồn sẽ đạt hiệu quả cao nhất khi được xem xét ngay từ giai đoạn thiết kế sản phẩm. Vì vậy, chúng tôi luôn sẵn sàng đồng hành cùng khách hàng từ giai đoạn ý tưởng và phát triển sản phẩm.

Tóm tắt

Rung động và tiếng ồn phát ra từ sản phẩm không còn là chỉ số chất lượng có thể bỏ qua; chúng là những yếu tố quan trọng quyết định sự hài lòng của khách hàng và tuổi thọ của sản phẩm.
Việc ứng dụng công nghệ vít chống rung và giảm âm mới nhất là một trong những khoản đầu tư hiệu quả nhất để giải quyết triệt để những vấn đề này và mang lại giá trị gia tăng rõ rệt cho sản phẩm như “vận hành êm ái”, “độ bền cao” và “độ tin cậy cao”.
Bằng cách kết hợp một cách hợp lý các phương pháp kỹ thuật đa dạng từ “chống lỏng” bằng phương pháp khóa nylon hoặc khóa chêm, “hấp thụ rung động” bằng cao su chống rung hoặc gel, đến “giảm chấn” bằng hợp kim giảm chấn có thể cải thiện một cách vượt bậc hiệu suất của mọi sản phẩm, từ thiết bị gia dụng, ô tô cho đến robot công nghiệp.

Với kiến thức chuyên sâu về sản phẩm và mạng lưới cung ứng toàn cầu, Ohta Vietnam cam kết hỗ trợ mạnh mẽ cho quá trình phát triển sản phẩm của khách hàng.
Nếu doanh nghiệp của bạn đang gặp khó khăn trong việc giải quyết vấn đề rung động và tiếng ồn, hãy liên hệ với chúng tôi – những chuyên gia trong lĩnh vực cung ứng linh kiện công nghiệp – để được tư vấn và hỗ trợ.

Kết luận

Vui lòng gửi phản hồi qua email này hoặc liên hệ với bộ phận kinh doanh của chúng tôi nếu có bất kỳ câu hỏi nào liên quan tới mẫu sản phẩm hoặc tài liệu liên quan.

Tại Ohta Việt Nam, chúng tôi không chỉ cung cấp các sản phẩm đã làm sẵn như ốc vít và bulông, mà còn hỗ trợ các hoạt động trong lĩnh vực sản xuất như gia công cắt, kiểm tra, lắp ráp, đóng gói…
Danh sách thiết bị của chúng tôi nhấp để xem tại đây

Là “đơn vị chuyên hỗ trợ” cho ngành sản xuất ở châu Á. Nếu doanh nghiệp có bất kỳ câu hỏi hỏi nào liên quan, vui lòng liên hệ với Ohta Vietnam để được hỗ trợ chi tiết!
URL: https://ohtavn.com/vi/contact/

Đến trang Chuyên đề