Mở đầu

Việt Nam đã khẳng định vị thế là “công xưởng của thế giới” và trở thành một trong những trung tâm sản xuất không thể thiếu đối với nhiều doanh nghiệp Nhật Bản. Bước sang năm 2024, đà tăng trưởng này vẫn tiếp tục duy trì mạnh mẽ. Chỉ số sản xuất công nghiệp ghi nhận mức tăng ổn định, trong khi dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tiếp tục đổ vào mạnh mẽ, đặc biệt trong lĩnh vực sản xuất.

Tuy nhiên, song song với sự phát triển đó, các thách thức tại hiện trường sản xuất ngày càng trở nên rõ rệt. Điển hình là:

• Chi phí lao động gia tăng, thể hiện qua việc tăng lương tối thiểu trung bình 6% từ tháng 7/2024

• Tỷ lệ nội địa hóa còn thấp so với các quốc gia ASEAN khác

• Yêu cầu về chất lượng ngày càng cao trong bối cảnh chuyển dịch sang sản xuất giá trị cao

Trong bối cảnh này, bài viết sẽ phân tích sâu về cách ngành sản xuất tại Việt Nam, đặc biệt là thị trường ốc vít và linh kiện kết nối đang thay đổi như thế nào dựa trên các dữ liệu mới nhất. Đây sẽ là nội dung quan trọng dành cho các nhà quản lý và bộ phận thu mua đang cần tái cấu trúc chiến lược cung ứng.

Thực trạng ngành sản xuất Việt Nam hướng đến năm 2025: Tăng trưởng đi kèm với thách thức

Sau giai đoạn điều chỉnh trong năm 2023, nền kinh tế Việt Nam đã quay trở lại quỹ đạo tăng trưởng mạnh mẽ trong năm 2024.
Theo dự báo của Tổ chức Xúc tiến Thương mại Nhật Bản (JETRO), tốc độ tăng trưởng GDP thực của Việt Nam trong năm 2024 đạt khoảng 7,1%. Đồng thời, theo ước tính của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), GDP bình quân đầu người dự kiến đạt 4.536 USD, tăng thêm 219 USD so với năm trước. Động lực chính thúc đẩy tăng trưởng này chính là ngành sản xuất.

Dòng vốn FDI và tăng trưởng kinh tế bền vững

2.1. Dòng vốn FDI và tăng trưởng kinh tế tiếp tục duy trì

Theo công bố từ Bộ Kế hoạch và Đầu tư Việt Nam, tổng vốn FDI đăng ký trong quý I/2024 tăng 13,4% so với cùng kỳ năm trước, cho thấy xu hướng đầu tư tích cực vẫn đang tiếp diễn.

Một số điểm nổi bật:

• FDI tập trung vào ngành sản xuất – chế biến: Trong quý I/2024, lĩnh vực này chiếm 63,6% tổng vốn FDI, tương đương khoảng 3,93 tỷ USD

• Các quốc gia đầu tư chính: Singapore dẫn đầu với 41,3% tổng vốn đầu tư, trong khi Nhật Bản cũng đạt mức 520,2 triệu USD

• Chỉ số sản xuất công nghiệp phục hồi: Theo Tổng cục Thống kê (GSO), chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) từ tháng 1 đến tháng 5/2024 tăng 6,8% so với cùng kỳ, phản ánh hoạt động sản xuất đang phục hồi rõ rệt

Ngoài ra, theo WP (Whitepapaer) 2024 của EuroCham, khoảng 63% doanh nghiệp được khảo sát đã đưa Việt Nam vào top 10 điểm đến đầu tư FDI hàng đầu, cho thấy mức độ tin tưởng cao từ cộng đồng quốc tế.

Ba “thách thức” đang hiện hữu: Chi phí nhân công tăng vọt – tỷ lệ nội địa hóa – rào cản chất lượng

2.2. Ba thách thức lớn đang nổi lên: Chi phí lao động – Nội địa hóa – Chất lượng

Bên cạnh sự tăng trưởng, ngành sản xuất Việt Nam đang phải đối mặt với ba thách thức mang tính cấu trúc:

(1) Chi phí lao động gia tăng

Hội đồng Tiền lương Quốc gia đã quyết định tăng lương tối thiểu trung bình 6% từ ngày 01/07/2024. Đây là lần điều chỉnh đầu tiên sau 2 năm, đánh dấu sự thay đổi lớn trong bối cảnh chi phí nhân công không còn ở mức thấp như trước.
Điều này buộc các doanh nghiệp phải tối ưu hóa sản xuất, tăng cường tự động hóa, xem xét lại chiến lược chi phí tổng thể

(2) Tỷ lệ nội địa hóa còn thấp

Theo khảo sát của JETRO năm 2024 về doanh nghiệp Nhật Bản tại nước ngoài:

• 39,3% doanh nghiệp sản xuất có kế hoạch tăng tỷ lệ nội địa hóa trong 1–2 năm tới (tăng so với 30,3% của năm trước)

• Tuy nhiên, tỷ lệ nội địa hóa tại Việt Nam hiện chỉ khoảng 40%, thấp hơn đáng kể so với Thái Lan (~60%)

Điều này cho thấy chuỗi cung ứng nội địa vẫn chưa đủ mạnh, doanh nghiệp còn phụ thuộc vào nhập khẩu linh kiện

(3) Rào cản về chất lượng

Chính phủ Việt Nam đặt mục tiêu nâng tỷ lệ nội địa hóa sản phẩm công nghiệp lên 45% vào năm 2025. Tuy nhiên, thực tế cho thấy năng lực quản lý chất lượng của các nhà cung cấp nội địa chưa đồng đều, số lượng doanh nghiệp đáp ứng được tiêu chuẩn cao còn hạn chế
Đây chính là rào cản lớn nhất khiến việc nâng cao tỷ lệ nội địa hóa gặp khó khăn, đặc biệt trong các ngành yêu cầu độ chính xác cao như linh kiện cơ khí, ốc vít và chi tiết siết chặt.

Xu hướng mới nhất của thị trường “Ốc vít và Linh kiện kết nối” tại Việt Nam

Thị trường ốc vít và linh kiện kết nối (khóa kẹp công nghiệp) – nền tảng của ngành sản xuất đang chịu tác động mạnh mẽ từ những biến động vĩ mô nêu trên. Những thay đổi về chi phí, chất lượng và chuỗi cung ứng đang thúc đẩy thị trường này chuyển dịch theo hướng mới.

Quy mô thị trường và dự báo tăng trưởng: Sự dịch chuyển sang sản phẩm giá trị gia tăng cao

Mặc dù số liệu thống kê chính thức riêng lẻ của Việt Nam còn hạn chế, nhưng xu hướng thị trường chung của khu vực Châu Á – Thái Bình Dương đang phản ánh mạnh mẽ thực trạng của Việt Nam.

Theo khảo sát của Fortune Business Insights, quy mô thị trường khóa kẹp công nghiệp toàn cầu ước tính đạt 89.34 tỷ USD vào năm 2024, tăng từ 85.83 tỷ USD vào năm 2023. Hơn nữa, thị trường này được dự báo sẽ đạt 125.87 tỷ USD vào năm 2032, với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) ổn định ở mức 4.3%.
Trong đó, khu vực châu Á – Thái Bình Dương đóng vai trò dẫn dắt với quy mô thị trường đạt 30,99 tỷ USD vào năm 2023.
Tại Việt Nam, dòng vốn FDI vào các lĩnh vực ô tô, máy móc công nghiệp và thiết bị điện tử (công nghệ cao) đang ngày càng sôi động, và chính những lĩnh vực này đang thúc đẩy nhu cầu của thị trường linh kiện liên kết. Đang có sự dịch chuyển rõ rệt từ nhu cầu về các sản phẩm tiêu chuẩn đơn thuần (bulông, đai ốc) sang nhu cầu về các loại ốc vít đặc biệt, sản phẩm gia công có độ bền cao, chịu nhiệt tốt và độ chính xác cao hơn.

Tính dễ tổn thương của chuỗi cung ứng: Bài toán giảm sự phụ thuộc vào nhập khẩu

Theo khảo sát của JETRO, Việt Nam hiện là điểm đến hàng đầu cho việc chuyển dịch sản xuất với tỷ lệ 24,8%, cho thấy vai trò trung tâm trong tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu. Tuy nhiên, chuỗi cung ứng tại Việt Nam vẫn tồn tại nhiều điểm yếu.
Phụ thuộc lớn vào nguồn nhập khẩu:
Các loại ốc vít chức năng cao và linh kiện liên kết sử dụng vật liệu thép đặc biệt vẫn đang phụ thuộc lớn vào việc nhập khẩu từ Nhật Bản, Đài Loan và Trung Quốc. Hệ thống phụ thuộc vào nhập khẩu này không chỉ dễ bị ảnh hưởng trước các gián đoạn logistics quốc tế và rủi ro địa chính trị, mà còn dẫn đến thời gian giao hàng kéo dài, rủi ro biến động tỷ giá và trở thành yếu tố gây tăng chi phí.

Xu hướng tất yếu: Tăng cường nội địa hóa:
Chính vì những rủi ro trên, xu hướng tăng tỷ lệ nội địa hóa (39,3%) của các doanh nghiệp Nhật Bản không chỉ là lựa chọn, mà đã trở thành chiến lược bắt buộc nhằm giảm thiểu rủi ro chuỗi cung ứng, rút ngắn thời gian giao hàng, tối ưu chi phí sản xuất

Chuyển đổi số (DX) trong thu mua và cải cách quản lý chất lượng mà các nhà máy đang đối mặt

Áp lực kép từ chi phí lao động tăng vọt và yêu cầu chất lượng ngày càng khắt khe đang buộc các nhà máy sản xuất tại Việt Nam phải thay đổi cách thức thu mua linh kiện và quản lý chất lượng.

Thách thức 1: Tiêu chuẩn chất lượng ngày càng cao và việc đáp ứng JIS/ISO

Hoạt động thu mua trước đây luôn “ưu tiên chi phí hàng đầu” nay đã chuyển dịch sang “cân bằng giữa chất lượng và chi phí”.
Việc thu mua ổn định các sản phẩm tuân thủ chất lượng theo JIS (Tiêu chuẩn Công nghiệp Nhật Bản) và ISO (Tổ chức Tiêu chuẩn hóa Quốc tế) mà các doanh nghiệp Nhật Bản đặc biệt yêu cầu ngay tại Việt Nam không hề dễ dàng.
Nhiều nhà cung cấp địa phương vẫn còn thiếu các hệ thống quản lý chất lượng tiên tiến như quản lý chứng chỉ vật liệu (mill sheet), đảm bảo dung sai kích thước chính xác, và đảm bảo khả năng truy xuất nguồn gốc (traceability) theo từng lô hàng.
Điều này khiến việc đảm bảo chất lượng đồng nhất trở thành thách thức lớn.

Thách thức 2: Sự phức tạp của việc thu mua “Đa chủng loại, số lượng ít”

Cùng với sự phát triển của tự động hóa và nhu cầu đa dạng hóa sản phẩm, mô hình sản xuất hiện nay đang chuyển sang “Sản xuất đa dạng – số lượng nhỏ” (high-mix, low-volume). Yêu cầu rất đa dạng, từ vài con ốc vít đặc biệt cho sản phẩm mẫu, đến hàng vạn bulông tiêu chuẩn cho dây chuyền sản xuất hàng loạt. Tuy nhiên, các nhà cung cấp truyền thống thường hoạt động dựa trên tiền đề là các đơn hàng lớn, nên không thể đáp ứng các đơn hàng số lượng ít, hoặc mất vài tuần mới có thể trả lời báo giá, gây ra tình trạng tắc nghẽn trong hoạt động thu mua.

Thách thức 3: Truy xuất nguồn gốc chất lượng bằng IoT và sử dụng dữ liệu

Trong sản xuất các sản phẩm có giá trị gia tăng cao, “truy xuất nguồn gốc” (traceability) không còn là lựa chọn mà là yêu cầu bắt buộc. Doanh nghiệp có thể nhanh chóng điều tra nguyên nhân và xác định phạm vi ảnh hưởng khi có sự cố xảy ra. Yêu cầu quản lý bằng dữ liệu xem lô ốc vít nào đã được sử dụng khi nào và cho sản phẩm nào đang ngày càng tăng. Điều này đòi hỏi phía nhà cung cấp cũng phải có năng lực quản lý dữ liệu tiên tiến, chẳng hạn như quản lý tồn kho bằng công nghệ IoT và liên kết dữ liệu kiểm tra đã được số hóa.

Giải pháp thu mua thế hệ mới do Ohta Vietnam cung cấp

Trước những thách thức phức tạp này của ngành sản xuất Việt Nam, chúng tôi, Ohta Vietnam, không chỉ đơn thuần là nhà cung cấp linh kiện (supplier) mà còn hoạt động như một “đối tác giải pháp” (solution partner) tối ưu hóa toàn bộ quy trình thu mua của khách hàng.

Hệ thống đảm bảo chất lượng: Từ hàng tiêu chuẩn JIS đến hàng gia công theo bản vẽ

OHTA Vietnam kế thừa và triển khai tại Việt Nam hệ thống quản lý chất lượng được xây dựng trong hơn 50 năm kinh nghiệm của công ty mẹ tại Nhật Bản.

Chúng tôi cung cấp:

• Sản phẩm đạt tiêu chuẩn JIS

• Linh kiện gia công theo bản vẽ (cutting / machining parts) theo yêu cầu riêng

Toàn bộ sản phẩm đều được kiểm soát nghiêm ngặt thông qua:

• Quy trình kiểm tra đầu vào (incoming inspection) chặt chẽ

• Hệ thống đảm bảo chất lượng đồng bộ

Đồng thời, OHTA Vietnam đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về hồ sơ chất lượng:

• Cung cấp chứng chỉ vật liệu (Mill Sheet)

• Đính kèm dữ liệu đo lường chi tiết (kích thước, độ cứng, xử lý bề mặt,…)

Nhờ đó, doanh nghiệp có thể hoàn toàn yên tâm về tính ổn định và độ tin cậy của linh kiện, đặc biệt trong các ngành yêu cầu tiêu chuẩn cao như cơ khí chính xác, điện tử và ô tô

Tối ưu hóa quy trình thu mua bằng VMI (Quản lý tồn kho bởi nhà cung cấp)

Là đại lý phân phối chính thức của TRUSCO (Nhật Bản), OHTA Vietnam không chỉ cung cấp đa dạng sản phẩm từ vật tư tiêu hao (MRO) đến linh kiện sản xuất, mà còn mang đến giải pháp quản lý tồn kho tiên tiến – VMI (Vendor Managed Inventory).

Lợi ích của VMI đối với doanh nghiệp sản xuất

Giải pháp này mang lại nhiều giá trị thiết thực:

• Loại bỏ gánh nặng quản lý tồn kho thủ công

• Giảm thiểu độ phức tạp của mô hình “đa dạng – số lượng nhỏ”

• Hạn chế tối đa tình trạng thiếu hụt linh kiện (stock-out)

• Tối ưu chi phí lưu kho và dòng tiền

Đây là một trong những giải pháp cụ thể cho việc Chuyển đổi số (DX) trong thu mua có ứng dụng IoT.

Tổng kết

Ngành sản xuất Việt Nam, vốn đang tiếp tục tăng trưởng hướng đến năm 2025, đang đứng trước một ngã rẽ lớn với “chi phí nhân công tăng vọt”, “tỷ lệ nội địa hóa thấp” và “yêu cầu chất lượng ngày càng khắt khe”. Để vượt qua thách thức này và phát triển thành một cứ điểm sản xuất có giá trị gia tăng cao, cần phải xem xét lại từ gốc chiến lược thu mua ốc vít và linh kiện liên kết. Thời đại dựa vào nhập khẩu “sản phẩm tiêu chuẩn giá rẻ” đã qua, và việc làm thế nào để thu mua hiệu quả các linh kiện đảm bảo chất lượng, kịp thời (Just-in-time) ngay tại Việt Nam hoặc các khu vực lân cận sẽ quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.
Ohta Vietnam, bằng cách cân bằng giữa đảm bảo chất lượng cao theo tiêu chuẩn JIS và các giải pháp thu mua kỹ thuật số sẽ hỗ trợ mạnh mẽ cho sự thay đổi đó với tư cách là “chuyên gia thu mua linh kiện” cho các doanh nghiệp sản xuất Nhật Bản đang nỗ lực tại Việt Nam.

Kết luận

Vui lòng gửi phản hồi qua email này hoặc liên hệ với bộ phận kinh doanh của chúng tôi nếu có bất kỳ câu hỏi nào liên quan tới mẫu sản phẩm hoặc tài liệu liên quan.

Tại Ohta Việt Nam, chúng tôi không chỉ cung cấp các sản phẩm đã làm sẵn như ốc vít và bulông, mà còn hỗ trợ các hoạt động trong lĩnh vực sản xuất như gia công cắt, kiểm tra, lắp ráp, đóng gói…
Danh sách thiết bị của chúng tôi nhấp để xem tại đây

Là “đơn vị chuyên hỗ trợ” cho ngành sản xuất ở châu Á. Nếu doanh nghiệp có bất kỳ câu hỏi hỏi nào liên quan, vui lòng liên hệ với Ohta Vietnam để được hỗ trợ chi tiết!
URL: https://ohtavn.com/vi/contact/

Đến trang Chuyên đề